Cổ tức là gì? các hình thức chi trả cổ tức trong doanh nghiệp hiện nay

Cổ tức là gì? Công thức tính và cách chia cổ tức là như thế nào? Đây là thắc mắc của nhiều doanh nghiệp, nhà đầu tư khi chuẩn bị bước vào thị trường chứng khoán. Để hiểu rõ về cổ tức và những khái niệm liên quan sẽ giúp bạn có cái nhìn rộng hơn, bao quát hơn. Trong bài viết dưới đây, PowPACPlus sẽ cùng bạn tìm hiểu mọi khái niệm liên quan đến cổ tức và những hình thức chi trả cổ tức của doanh nghiệp.

Khái niệm cổ tức là gì?

Một khái niệm thường được nhắc đến trong những công ty cổ phần được gọi là cổ tức. Đây là khoản lợi nhuận ròng được doanh nghiệp chi trả cho mỗi cổ phần, có thể bằng tiền mặt hay bằng các loại tài sản khác.

cổ tức là gì

Đại hội cổ đông công ty sẽ cùng nhau thảo luận và thống nhất về số tiền trích ra để chi trả cổ tức.

Chúng ta có thể hiểu rằng, một công ty hoạt động kinh doanh và tạo ra lợi nhuận. Lợi nhuận đó sẽ được dùng vào những mục đích như đầu tư, một phần trích quỹ dự phòng và chia cho các cổ đông công ty. Các cổ đông sẽ được nhận được cổ tức, đây chính là lợi nhuận đầu tư của cổ đông.

Cổ tức là tài sản hay nguồn vốn

Nắm được khái niệm phía trên bạn có thể dễ dàng trả lời cho câu hỏi này. Cổ tức vừa được xem là tài sản và vừa được xem là nguồn vốn vì đây là lợi nhuận ròng doanh nghiệp chia cho doanh nghiệp. 

  • Nếu xét cổ tức theo góc độ tài sản thì đây là khoản nợ mà doanh nghiệp phải thanh toán định kỳ cho cổ đông, dù cho hoạt động của doanh nghiệp có tốt hay không thì mức lãi phải trả không đổi.
  • Nếu xét dưới góc độ nguồn vốn thì cổ tức được dùng trong hoạt động tái đầu tư của doanh nghiệp.

Những hình thức chi trả cổ tức là gì?

hinh thuc chi tra co tuc

Tùy theo thỏa thuận của doanh nghiệp và các cổ đông sẽ có những hình thức trả cổ tức khác nhau, nhìn chung có 3 dạng chi trả cổ tức sau:

Thanh toán cổ tức bằng tiền mặt

Khi doanh nghiệp cho hình thức thanh toán cổ tức bằng tiền mặt, giá trị tiền mặt sẽ được giảm xuống. Chung quy, điều này cũng là mục đích kinh doanh.

Chia cổ tức bằng bằng cổ phiếu

Đối với những công ty cần giữ lại lượng tiền để kinh doanh thì việc chọn chi trả cổ tức bằng cổ phiếu cho cổ đông là một lựa chọn đúng đắn. Công ty sẽ phát hành cổ phiếu để chi trả cho cổ đông.

Việc chi trả cổ tức bằng cổ phiếu này sẽ không làm thay đổi vốn chủ sở hữu. Các doanh nghiệp có thể chi trả bằng các nguồn sau:

  • Lợi nhuận sau thuế chưa được phân phối (retained earnings).
  • Thặng dư vốn cổ phần (share premiums).
  • Các quỹ dự phòng của doanh nghiệp như quỹ đầu tư và phát triển (investment & development fund).

Chi trả bằng tài sản cố định khác theo quy định công ty

Đây là hình thức ít được các công ty áp dụng hơn, tuy nhiên vẫn có một số công ty sẽ quy định về việc được trả cổ tức cho cổ đông.

Ngày thanh toán cổ tức là gì?

Ngày cổ tức bằng cổ phiếu hay cổ tức bằng tiền mặt được trả về khoản chứng khoán của các nhà đầu tư được gọi là ngày thanh toán cổ tức.

Ngày giao dịch không hưởng quyền là gì?

Vào ngày giao dịch không hưởng quyền (GDKHQ) thì giá cổ phiếu công ty sẽ được điều chỉnh lại, đây là vấn đề được nhiều nhà đầu tư quan tâm. Những nhà đầu tư mua chứng khoán vào ngày giao dịch không hưởng quyền sẽ không được hưởng một số quyền lợi sau: Quyền mua và phát hành thêm cổ phiếu, quyền nhận cổ tức và quyền tham dự đại hội cổ đông.

Ngày đăng ký cuối cùng

Ngày đăng ký cuối cùng hay còn gọi là ngày giao dịch cuối cùng, ngày này công ty sẽ chốt danh sách những khách hàng sở hữu chứng khoán và phát hành danh sách sở hữu của các cổ đông để thực hiện quyền của người sở hữu.

Nếu những nhà đầu tư có tên trong danh sách chốt thì sẽ có các quyền lợi sau: Quyền mua cổ phiếu phát hành thêm, quyền nhận cổ tức,…

Chính sách và tỷ lệ chi trả cổ tức là gì

Tên tiếng Anh của chính sách cổ tứcDividend Policy. Việc quyết định trả lợi nhuận cổ tức cho cổ đông hay giữ lại để đầu tư được gọi là chính sách cổ tức.

Định nghĩa này có ý nghĩa rất quan trọng, ảnh hưởng đến việc tăng trưởng thu nhập của các cổ đông trong tương lai. Nếu công ty tái đầu tư thuận lợi, giữ được mức sinh lời thì thì nhập của các cổ đông sẽ tăng và ngược lại nếu việc lại ăn không khả quan, khả năng sinh lời thấp thì thu nhập của cổ đông sẽ bị giảm.

chinh sach chi tra
Chính sách cổ tức

Thêm vào đó, giá trị tài sản thực tế của cổ đông sẽ bị tác động trực tiếp bởi chính sách cổ tức. Dựa vào việc trả cổ tức còn thể hiện được sự hoạt động hiệu quả của công ty và thông tin công ty trên thị trường.

Việc tăng giảm cổ tức sẽ kéo theo việc giá cổ phiếu công ty trên thị trường tăng hay giảm. Nên những người quản lý công ty phải dựa trên tình hình thực tế của công ty để đưa ra những kế hoạch, chiến lược kinh doanh phù hợp để giúp công ty phát triển.

Tỷ lệ chi trả cổ tức phù hợp

ty le chi tra co tuc

Để xác định được tỷ lệ chi trả cổ tức phù hợp ta phải đảm bảo được 2 vấn đề sau:

  • Tỷ suất sinh lợi trên vốn của công ty vẫn đảm bảo.
  • Nguồn vốn cung cấp cho hoạt động kinh doanh của công ty vẫn được công ty bổ sung.

Ví dụ: Công ty ABC có vốn chủ sở hữu 100 tỷ. Năm 2021, tài chính công ty đạt được lợi nhuận là 20 tỷ, tỉ lệ ROE tương ứng là 20%.

Dự kiến của công ty là dùng 10 tỷ tiền mặt để chi trả cổ tức, tỷ lệ chi trả cổ tức là 50%. 

Công ty dùng 2 tỷ (10% lợi nhuận) để trích quỹ khen thưởng phúc lợi, 8 tỷ còn lại được công ty bổ sung vào nguồn vốn chủ sở hữu.

Như vậy, 108 tỷ là vốn chủ sở hữu vào năm 2022 của công ty ABC.

Tại sao chia cổ tức thì giá lại điều chỉnh

Thực tế, những nhà đầu tư mua cổ phiếu đều vì lợi nhuận, phần lợi nhuận đó được tạo ra từ việc tăng giá cổ phiếu hay nhận cổ tức.

Dựa trên mục đích của nhà đầu tư, thử nghĩ nếu giá cổ tức không được điều chỉnh giảm sau mỗi lần chia thì những người giữ cổ phần của công ty đều không muốn bán khi gần đến ngày chia. Ngược lại, sau ngày chia xong tất cả đều muốn bán.

Nếu tình hình tài chính như thế, việc cung cầu cổ phiếu trên thị trường sẽ xảy ra mất cân đối, giảm đi tính thanh khoản của cổ phiếu. Nên để đảm bảo sự công bằng cho người mua và bán thì giá sẽ được điều chỉnh lại dựa trên tỷ lệ nhận cổ tức.

PowPACPlus mong rằng với những kiến thức bài viết cổ tức là gì mà chúng tôi cung cấp sẽ giúp quý nhà đầu tư, quý doanh nghiệp có một cái nhìn tổng quát hơn về cổ tức hay về Luật doanh nghiệp nhằm đưa ra những chiến lược kinh doanh đúng đắn.

Viết một bình luận