Bộ luật tố tụng dân sự 2015 số 92/2015/QH13 sửa đổi bổ sung 2022

Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 nhằm giúp giải quyết, xét xử các vụ án được khởi kiện dân sự. Bộ luật ban hành thông qua kỳ họp thứ 10 của Quốc hội Khóa XIII, chính thức có hiệu lực từ ngày 01 tháng 07 năm 2016. Bộ luật này được bổ sung, chỉnh sửa nhiều quy định mới, quan trọng có liên quan trực tiếp đến quyền và nghĩa vụ của các cá nhân, tổ chức khi tham gia tố tụng. Hãy cùng PowPACPlus tìm hiểu những đổi mới trong BLTTDS năm 2015 thông qua bài viết dưới đây.

Thông tin về Bộ Luật tố tụng dân sự 2015

Số, ký hiệu92/2015/QH13
Ngày ban hànhNgày 24 tháng 11 năm 2015
Ngày có hiệu lựcNgày 01 tháng 01 năm 2017
Loại văn bảnLuật
Cơ quan ban hànhQuốc hội
Người kýNguyễn Sinh Hùng
Trích yếuBộ Luật Dân sự

Các văn bản có liên quan:

  • Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật phòng, chống nhiễm vi rút gây ra hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải ở người (HIV/AIDS)
  • Luật Thỏa thuận quốc tế
  • Luật sửa đổi, bổ sung một số điều và Phụ lục Danh mục chỉ tiêu thống kê quốc gia của Luật Thống kê
  • Luật Phòng, chống ma túy
  • Pháp lệnh Ưu đãi người có công với Cách mạng
  • Luật người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng
  • Luật Cư trú
  • Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng hình sự
  • Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật xử lý vi phạm hành chính
  • Luật Bảo vệ môi trường

Nguyên tắc cơ bản của Bộ luật

Theo Điều 14 của Hiến pháp năm 2013 quy định rằng “Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, các quyền con người, quyền công dân về chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội được công nhận, tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm theo Hiến pháp và pháp luật”. 

Trong năm 2014, Luật Tổ chức Tòa án nhân dân quy định “Tòa án nhân dân là cơ quan xét xử, thực hiện quyền tư pháp cho nên mọi tranh chấp, khiếu kiện, mọi yêu cầu của cơ quan , tổ chức, cá nhân về dân sự nhằm bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của mình hoặc của người khác”.

mot so dieu co ban ve bo luat to tung dan su 2015
Một số điều cơ bản về luật tố tụng dân sự 2015

Cụ thể hóa các quy định của Hiến Pháp được đồng bộ với bộ luật và luật nên quy định “Tòa án không được từ chối yêu cầu giải quyết vụ việc dân sự vì lý do chưa có điều luật để áp dụng”. Đây là một trong những quy định nhằm đảm bảo điều kiện tốt nhất cho cá nhân, tổ chức thực hiện quyền khởi kiện, yêu cầu khi họ có quyền cũng như lợi ích hợp pháp bị xâm hại.

Quy định về trách nhiệm của cơ quan, cá nhân tiến hành tố tụng

Bộ luật đã quy định rõ ràng hơn về nhiệm vụ của Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân trong tố tụng dân sự như sau:

  • Tòa án có nhiệm vụ bảo vệ công lý, quyền lợi con người, mọi công dân, chế độ xã hội chủ nghĩa. Cũng như bảo vệ lợi ích Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của các cá nhân, tổ chức. 
  • Trong khi đó, viện kiểm sát thực hiện nhiệm vụ bảo vệ pháp luật, con người, công dân, chế độ xã hội chủ nghĩa và lợi ích của Nhà nước. Từ đó, đảm bảo pháp luật được chấp hành một cách nghiêm chỉnh và thống nhất. Với quy định này thì việc tham gia các phiên họp, phiên tòa để giải quyết các vụ việc dân sự của Viện kiểm sát là bắt buộc.
  • Quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan tiến hành tố tụng cần phải giữ bí mật công tác, nhà nước theo quy định.Cần bảo vệ người chưa thành niên, giữ bí mật cho cá nhân, gia đình theo yêu cầu chính đáng.
  • Trong trường hợp người tiến hành tố tụng thực hiện nhiệm vụ có hành vi trái với pháp luật gây thiệt hại cho tổ chức, cá nhân thì cơ quan trực tiếp quản lý người tiến hành tố tụng phải bồi thường thiệt hại theo quy định của Pháp luật.

Quy định chữ viết, tiếng nói sử dụng trong Bộ luật

Nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người khuyết tật thực hiện quyền lợi và nghĩa vụ tố tụng dân sự được quy định trong Bộ luật như sau:

“Người tham gia tố tụng dân sự là người khuyết tật nghe, nói hoặc khuyết tật nhìn có quyền dùng ngôn ngữ, ký hiệu, chữ dành riêng cho người khuyết tật; trường hợp này phải có người biết ngôn ngữ, ký hiệu, chữ dành riêng cho người khuyết tật để dịch lại”.

Về việc quyền tranh tụng khi thực hiện xét xử

Theo Bộ luật đã được sửa đổi và bổ sung cần phải theo nguyên tắc “Bảo đảm tranh tụng trong xét xử”. 

Quy định này giúp các Cơ quan tiến hành tố tụng, kể cả người tiến hành tố tụng và tham gia tố tụng được thực hiện quyền tranh tụng trong suốt quá trình thực hiện xét xử. Thay vì chỉ được thực hiện tranh tụng tại phiên tòa theo quy định.

Việc thu thập, cung cấp, công khai chứng cứ

thu thap chung cu và nhung van de lien quan den luat dan su
Thu thập chứng cứ

Trong Bộ luật tố tụng dân sự 2015 có quy định rõ ràng về việc:

  • Đương sự, người bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho đương sự có quyền thu thập, cung cấp các tài liệu, chứng cứ từ khi Tòa án thụ lý vụ án dân sự.
  • Trình bày, phát biểu quan điểm, lập luận về đánh giá, chứng cứ để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp cũng như bác bỏ các yêu cầu của người khác theo quy định.
  • Ngoài ra, đương sự cũng phải thực hiện các nghĩa của mình theo quy định trong Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 nếu không sẽ phải chịu hậu quả trước pháp luật.
  • Theo đó, toàn bộ quá trình thực hiện việc tố tụng tại phiên Tòa thì các chứng cứ của vụ án cần phải được công khai rõ ràng, minh bạch. Trừ các trường hợp không thể công khai theo quy định tại khoản 2 Điều 109 của Bộ luật tố tụng dân sự 2015.

Quy định thẩm quyền của Tòa án trong BLDS 2015

Bộ luật tố tụng dân sự 2015 đã quy định là bổ sung thêm nhiều vụ việc dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án. Trong khi đó, trước đây chưa có bất kỳ quy định cụ thể nào về thẩm quyền cơ quan có trách nhiệm giải quyết khi cá nhân, tổ chức có yêu cầu, tranh chấp.

Quy định về vị trí, vai trò Thẩm tra viên, Kiểm tra viên

Bộ luật tố tụng dân sự 2015 có quy định về vai trò tham gia tố tụng của Thẩm tra viên, Kiểm tra viên phù hợp với quy định của Luật Tổ chức Viện Kiểm sát nhân dân, Luật Tổ chức Tòa án nhân dân.

Bộ luật tố tụng dân sự 2015 có phạm vi đối tượng diện rộng, liên quan trực tiếp đến các hoạt động tố tụng dân sự của cơ quan, người tiến hành tố tụng. Chính vì vậy mà việc triển khai tuyên truyền và phổ biến rộng rãi trong nhân dân cần phải thực hiện thường xuyên, liên tục theo chỉ đạo của từ Trung ương đến các cơ sở.

Bài viết là những chia sẻ của PowPACPlus về các quy định nổi bật trong Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 mà nhiều người quan trâm. Rất hy vọng những thông tin trên sẽ mang đến cho các bạn đọc kiến thức mới mẻ và bổ ích trong luật pháp nói chung và bộ luật dân sự nói riêng.

Viết một bình luận