Pháp luật là gì? Khái niệm, đặc điểm cơ bản của pháp luật

Bản chất pháp luật có vai trò đảm bảo an sinh xã hội cũng như sự công bằng, bình đẳng giữa các cá nhân và tổ chức. Trong pháp luật, việc thực thi luật pháp là việc mọi người công dân có nghĩa vụ tuân theo, chấp hành và thi hành. Vậy Pháp Luật là gì? Định nghĩa về pháp luật và vai trò của luật pháp sẽ được PowPACPlus chia sẻ trong bài viết dưới đây.

Khái niệm pháp luật là gì:

Nhà nước và pháp luật:

Pháp luật là hệ thống các quy tắc, quy định chung do nhà nước ban hành hoặc thừa nhận. Qua đó đảm bảo thực hiện được quyền lợi và an ninh xã hội, hướng đến phát triển đất nước.

Pháp luật không ngừng điều chỉnh các quan hệ xã hội theo từng mục đích cụ thể dựa theo định hướng của nhà nước.

Biểu hiện của pháp luật?

Pháp luật được biểu hiện một cách cụ thể thông qua các tập quán pháp, văn bản quy phạm những vấn đề và nội dung pháp luật, tiền lệ pháp. Mọi khía cạnh pháp luật đều được trình bày rõ ràng, dễ hiểu, không trừu tượng nhằm giúp mọi tầng lớp nhân dân đều có thể nắm rõ và thực thi theo đúng luật pháp.

Bản chất của pháp luật:

Bản chất của pháp luật là gì

Bản chất pháp luật gắn liền với những người nắm quyền theo quan điểm tư sản và thần học. Trong quan điểm thần học, họ tin rằng người đại diện cho đấng siêu nhiên có quyền năng phán xét và đưa ra những định luật mà con người cần tuân theo. Khi đi sâu vào quan điểm tư sản, pháp luật thể hiện ý chí của tất cả mọi người đang sinh sống trong xã hội. Vì vậy không còn mang tính giai cấp.

Trái ngược với hai quan điểm trên, theo triết học Mác – Lênin, pháp luật là sự sinh tồn và phát triển trong xã hội giai cấp. Do đó bản chất của pháp luật chính là thể hiện được tính giai cấp đó. Vậy nên hoàn toàn không tồn tại pháp luật tự nhiên hay pháp luật không hề có tính giai cấp.

Vai trò của pháp luật trong xã hội hiện nay

vai tro cua luat phap

Không chỉ trong xã hội hiện tại mà từ xa xưa, pháp luật đã đóng vai trò cực kỳ quan trọng đối với sự phát triển của con người. Pháp luật bao gồm những yếu tố quan trọng giúp định hướng và giúp cuộc sống tốt hơn.

Vai trò pháp luật được cụ thể hóa thông qua các định nghĩa sau mà bạn có thể tham khảo.

Định hướng sự phát triển của xã hội

Tuy pháp luật không sinh ra quan hệ xã hội nhưng lại góp phần định hướng sự phát triển. Nhờ có pháp luật mà con người có những nguyên tắc và quy định bắt buộc phải tuân thủ. Nếu như không thực hiện hoặc vi phạm (làm trái pháp luật) thì những người thực thi pháp luật có quyền truy tố dựa theo văn bản pháp luật.

Những điều trên góp phần khuyến khích những việc làm hợp pháp và bài trừ những hành vi gây mất trật tự và ảnh hưởng đến định hướng chung của nhà nước.

Đảm bảo an toàn xã hội

Một đất nước yên bình thì người dân mới có thể an tâm đóng góp và xây dựng đất nước. Vậy nên yếu tố an toàn là vô cùng quan trọng trong đời sống hàng ngày. Vậy nên sự ra đời của pháp luật giúp đảm bảo an toàn xã hội,

Pháp luật đưa ra những nguyên tắc xử sự chung và các quy định thiết chế dành cho từng cá nhân. Nghiêm cấm tuyệt đối các hành vi vi phạm an ninh chính trị và trật tự xã hội.

Giải quyết các tranh chấp

Trong đời sống hàng ngày, khó tránh khỏi những mâu thuẫn và tranh chấp. Lúc này, pháp luật sẽ đóng vai trò phân định bên đúng và bên sai cũng như đưa ra hướng giải quyết ổn định và công bằng nhất.

Căn cứ vào các điều khoản được ghi trong văn bản pháp luật hiện hành mà làm cơ sở để các tranh chấp được xử lý công bằng, thấu tình đạt lý nhưng vẫn giữ vững tính công minh của luật pháp.

Đảm bảo và bảo vệ quyền lợi của con người

Luật pháp nhà nước là phương tiện để bảo vệ quyền lợi của con người trong từng lĩnh vực cụ thể. Nội dung quy định và nghiêm cấm những hành vi xâm hại tới quyền con người. Đồng thời đề ra những biện pháp trừng phạt vô cùng nghiêm khắc đối với những cá nhân có hành vi đó.

Bảo đảm quyền dân chủ, bình đẳng và công bằng

Nhờ có pháp luật mà bảo đảm được quyền dân chủ, công bằng và bình đẳng trong trật tự trị an. Qua đó tạo ra giá trị của nhân loại, hình thành nên đất nước cho dân và vì dân. Pháp luật quy định quyền lực nhà nước thuộc về dân, tạo ra đất nước dân chủ. Từ đó đảm bảo dân tham gia vào bộ máy quản lý nhà nước. Được phép thực hiện và kiểm tra, giám sát, bầu cử tất cả hoạt động liên quan đến đất nước.

Nội dung chính pháp luật là gì?

noi dung chinh

Trên cơ sở khái niệm pháp luật là gì, từ đó có thể nhận biết nội dung pháp luật bao gồm những điều như sau.

Pháp luật thể hiện quyền lực của nhà nước

Một trong những đặc trưng của pháp luật chính là thể hiện được quyền lực của nhà nước. Nhờ có pháp luật, chính phủ có thể tổ chức và quản lý chặt chẽ tất cả các mặt của xã hội và đời sống. Pháp luật là đại diện và là những yêu cầu, quy định, đòi hỏi hoặc sự cho phép của nhà nước đối với các hành vi của các chủ thể trong xã hội.

Pháp luật mang tính quy phạm phổ biến

Quy phạm có nghĩa là khuôn mẫu và chuẩn mực. Điều đó cho thấy pháp luật mang tính khuôn khổ, định hướng từng chủ thể trong xã hội làm những điều tốt đẹp. Hướng dẫn cách cư xử cho các cá nhân và tổ chức.

Khi ở trong điều kiện và hoàn cảnh do pháp luật quy định thì cá nhân sẽ dựa vào luật pháp ban đã được ban hành để xử sử sao cho đúng với khuôn phép nhà nước đã đề ra. Căn cứ vào đó để xác định nên làm gì, phải làm gì, và không được làm gì trong từng hoàn cảnh và điều kiện cụ thể.

Pháp luật có tính hệ thống chặt chẽ

Bản chất của pháp luật chính là một hệ thống chặt chẽ với những điều khoản và quy định bổ sung và giúp làm rõ những điều mà con người trong xã hội phải tuân thủ. Nhà nước sử dụng pháp luật để điều chỉnh các quan hệ trong xã hội. Từ đó tác động lên cách cư xử của con người đi theo chiều hướng mà nhà nước mong muốn.

Tuy luôn không ngừng điều chỉnh theo sự phát triển và thay đổi của xã hội nhưng pháp luật vẫn có mối liên hệ mật thiết với nhau. Qua đó tạo nên một chỉnh thể hệ thống chặt chẽ và hợp lý nhất.

Pháp luật có tính xác định hình thức

Có thể nói pháp luật mang tính hình thức, xác định đầy đủ nhưng phong tục tập quán, hiến pháp nhà nước, tiền lệ pháp, các văn bản quy phạm trong khuôn mẫu pháp luật.

Việc ban hành văn bản giúp thuận tiện cho việc đối chiếu, sao lưu dễ dàng. Như vậy pháp luật sẽ rõ ràng, không mang ý chung chung hay quá trừu tượng. Bảo đảm người dân có thể hiểu và thực hiện trên toàn hệ thống pháp luật xã hội.

Với định nghĩa pháp luật là gì được PowPACPlus giới thiệu ở trên, bạn đã biết ý nghĩa và vai trò của pháp luật trong đời sống xã hội hiện nay. Đồng thời nhận thức được tầm quan trọng của một đất nước có pháp luật tác động đến an sinh xã hội như thế nào. Để tìm hiểu thêm Kiến thức luật, các độc giả xem thêm tại trang website của chúng tôi.

Viết một bình luận