Quy luật là gì? Đặc điểm, phân loại và các ví dụ quy luật hiện nay?

Quy luật là gì? Đây là thuật ngữ mà chúng ta thường xuyên gặp phải trong các môn triết học, mác lênin và trong thực tiễn cuộc sống. Quy luật chính là mối liên hệ bản chất, tất nhiên, phổ biến, lặp đi lặp lại nhiều lần giữa các sự vật, hiện tượng, đối tượng, các nhân tốt tạo thành đối tượng. Theo dõi bài viết dưới đây của PowPACPlus để tìm hiểu rõ hơn về khái niệm quy luật, tính chất, đặc điểm cũng như việc phân loại các quy luật tự nhiên.

Quy luật là gì lấy ví dụ

Với cách hiểu thông thường, quy luật là hiện tượng có tính logic, trật tự, được lặp đi lặp lại trong cuộc sống. Chẳng hạn như việc con người được sinh ra, lớn lên, trưởng thành và rồi sẽ trở về với “cát bụi”. Đây chính là một quy luật.

Theo đó, dưới góc nhìn của triết học thì quy luật là sản phẩm được tạo ra bởi hoạt động tư duy khoa học. Nó phản ánh sự liên hệ của các sự vật và tính tổng thể của chúng. Có nghĩa quy luật chính là sự việc, hiện tượng trong cuộc sống. Dưới nhận thức, và tư duy của con người mà nó được đúc kết thành các quy luật cụ thể. Điều này mang ý nghĩa gần giống với câu nói của Lỗ Tấn “Trên đời này làm gì có thứ gọi là đường đi, chỉ là chúng ta đi mãi thì thành đường mà thôi”. 

Tuy nhiên, dưới góc nhìn của chủ nghĩa duy vật biện chứng thì quy luật mang tính khách quan. Có nghĩa là chúng vẫn luôn tồn tại trong thực tiễn, diễn ra hàng ngày dù cho không có sự nhận thức, phản ánh tư duy của con người. Con người không thể tạo ra hay làm biến mất các quy luật mà chỉ có thể nhận thức, chấp nhận và rồi vận hành chúng vào cuộc sống thực tiễn.

Còn theo quan niệm của chủ nghĩa duy tâm thì quy luật là sự phản ánh của tư duy não bộ mỗi con người. Chính vì thế mà nó mang theo sự đánh giá, quan điểm cá nhân nên không thể có tính khách quan.

Nhưng nhìn chung, ngày nay mọi người đều nhìn nhận quy luật là hiện tượng được lặp đi lặp lại, mang tính khách quan.

Đặc điểm của quy luật 

Sau khi đã nắm rõ khái niệm quy luật là gì. Trong phần này, chúng ta hãy cùng tìm hiểu đặc điểm của quy luật khi xét theo chủ nghĩa duy vật biện chứng.

  • Tính khách quan, đương nhiên: mọi quy luật trong cuộc sống đều tồn tại khách quan, không phụ thuộc vào ý chí, tư duy của con người. Các quy luật được nêu ra chỉ phản ánh về nhận thức, tư duy của con người đối với thế giới khách quan bên ngoài.
  • Tính ổn định: quy luật luôn mang tính ổn định vì nó phản ánh mối liên hệ bản chất, phổ biến, tất nhiên. Nó là sự lặp đi lặp lại giữa các yếu tố, thuộc tính trong cùng một sự vật, hiện tượng đã được xác định hoặc giữa các sự vật với nhau.

Phân loại quy luật

Trong thế giới của chúng ta tồn tại rất nhiều các loại quy luật. Chúng tồn tại khác nhau về mức độ phổ biến, phạm vi bao quát, tính chất, vai trò đối với quá trình vận động, phát triển của sự vật trong thế giới tự nhiên, tư duy và cả xã hội. Chính vì lý do này mà việc phân loại quy luật là rất cần thiết để nhận thức, vận dụng một cách hiệu quả các quy luật vào hoạt động thực tiễn của con người.

Phân loại quy luật căn cứ vào mức độ của tính phổ biến

Khi phân loại quy luật theo cách này thì sẽ bao gồm quy luật riêng, quy luật chung, quy phổ biến

Quy luật riêng 

Quy luật riêng là tập hợp những quy luật chỉ tác động đến một phạm vi nhất định của sự vật, hiện tượng cùng loài. Các ví dụ về quy luật riêng phải kể đến như các quy luật vận động sinh học, vận động hóa học, quy luật vận động cơ giới, quy luật vật lý,…

Quy luật chung 

Đây là những quy luật tác động đến phạm vi rộng lớn hơn so với quy luật riêng. Nó tác động trong nhiều sự vật, hiện tượng khác nhau trong cuộc sống. Có thể kể đến như quy luật bảo toàn năng lượng, quy luật bảo toàn khối lượng,… Hoặc là việc các vệ tinh luôn xoay quanh trục ngôi sao của chính nó, mặt trăng xoay quanh trái đất,…

Quy luật phổ biến là gì

Quy luật phổ biến là những quy luật tác động đến mọi lĩnh vực trong đời sống từ tự nhiên cho đến xã hội, tư duy.

Phân loại quy luật căn cứ vào lĩnh vực tác động

Trường hợp căn cứ vào lĩnh vực tác động để phân loại thì các quy luật sẽ được chia thành 3 nhóm. Cụ thể là quy luật tự nhiên, quy luật xã hội, quy luật tư duy

Quy luật tự nhiên là gì

Quy luật tự nhiên là hệ thống các luật được xác định bởi tự nhiên, có tính phổ quát. Quy luật tự nhiên có thể tồn tại độc lập với luật lệ được đặt ra bởi một quốc gia, xã hội, trật tự chính trị.

Quy luat tu nhien chinh la quy luat ton tai doc lap voi luat le
Quy luật tự nhiên

Nói cách khác, quy luật tự nhiên là quy luật nảy sinh, tác động trong môi trường tự nhiên kể cả cơ thể con người mà không phải thông qua hoạt động có ý thức của cong người.

Một vài ví dụ về quy luật tự nhiên có thể kẻ đến như quá trình hình thành và hoạt động của núi lửa, quá trình trao đổi chất giữa các sinh bật sống (động vật, con người, thực vật,…)

Quy luật xã hội là gì

Quy luật xã hội là quy luật hoạt động của chính con người trong các mối quan hệ xã hội. Những quy luật xã hội đó không thể nảy sinh, tác động ngoài hoạt động có ý thức của con người. Thế nhưng, những quy luật xã hội vẫn mang tính khách quan.

quy luat xa hoi la gi
Quy luật xã hội

Hiểu một cách đơn giản, quy luật xã hội là quy luật hoạt động mà còn người theo đuổi với mục đích riêng của mình. Ta có thể nhận diện các đặc điểm của loại quy luật này trong các mối quan hệ xã hội, trong sự tác động giữa con người với nhau, hoặc giữa con người với tự nhiên.

Ví dụ cụ thể về quy luật xã hội như: Quy luật về cơ sở hạ tầng sẽ quyết định trực tiếp đến kiến trúc thượng tầng, sự phù hợp của quan hệ sản xuất đối với trình độ phát triển lực lượng sản xuất,…

Quy luật tư duy

Quy luật tư duy là những quy luật thuộc mối liên hệ nội tại của khái niệm, phạm trù, suy đoán, phán đoán lặp đi lặp lại trong quá trình phát triển nhận thức lý trí con người. 

quy luat tu duy  trong cuoc song xa hoi hien nay
Quy luật tư duy

Với tư cách là khoa học về các mối quan hệ phổ biến, sự phát triển thì phép biện chứng duy vật nghiên cứu những quy luật chung nhất. Nó tác động toàn bộ vào các lĩnh vực xã hội, con người, tư duy. 

Ví dụ về 3 quy luật

Dưới đây là ba ví dụ về quy luật của phép biện chứng duy vật mà bạn có thể tham khảo. Cụ thể:

  • Quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập;
  • Quy luật phủ định của phủ định;
  • Quy luật chuyển hóa từ những thay đổi về năng lượng thành sự thay đổi về chất và ngược lại;

Bài viết là toàn bộ những nội dung có liên quan đến chủ đề quy luật là gì mà nhiều người thắc mắc. Rất hy vọng những chia sẻ cả PowPACPlus sẽ giúp các bạn có cái nhìn tổng quan hơn, chi tiết hơn về Kiến thức luật trong cuộc sống.

Viết một bình luận