Ly hôn đơn phương là gì? Thủ tục, quy trình và hồ sơ như thế nào?

Ly hôn đơn phương

Ly hôn đơn phương không phải là vấn đề xa lạ đối với chúng ta. Vụ ly hôn này xuất phát từ việc một trong hai người muốn chấm dứt mối quan hệ hôn nhân. Các trường hợp ly hôn đơn phương này cần có xét xử của tòa án vì liên quan đến con cái và tài sản chung. Vậy ly hôn đơn phương là gì? Cần những giấy tờ gì, bao nhiêu tiền và bao lâu theo luật hôn nhân gia đình? PowPACPlus  sẽ cung cấp chi tiết trong bài viết sau

Ly hôn đơn phương là gì?

Đơn phương ly hôn là hình thức ly hôn theo yêu cầu từ một phía của vợ hoặc chồng. Đơn phương ly hôn thường xảy ra do cuộc sống hôn nhân không còn hạnh phúc có nhiều mâu thuẫn ngày càng xảy ra và muốn chấm dứt cuộc hôn nhân. Việc đơn phương ly hôn phải cần phải có căn cứ và lý do chính đáng, phải chứng minh tình trạng hôn nhân đã trầm trọng.

Lưu ý: Tuy nhiên ly hôn theo yêu cầu từ một phía, người chồng không có quyền yêu cầu ly hôn trong các trường hợp sau: vợ đang có thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi.

Ngoài ra, bố mẹ người thân khác cũng có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn khi vợ hoặc chồng mắc bệnh tâm thần hoặc các bệnh mà không làm chủ được hành vi của bản thân. Là nạn nhân của bạo lực gia đình do vợ hoặc chồng của họ lam ra gây ảnh hưởng nghiệm trọng đến sức khỏe, tính mạng và tinh thần

Điều kiện để được ly hôn đơn phương theo đúng pháp luật

Cơ sở pháp lý theo luật hôn nhân gia đình.

co-so-phap-ly
Cơ sở pháp lý ơ sở pháp lý theo luật hôn nhân gia đình
  • Luật Hôn nhân – Gia đình 52/2014/QH13
  • Nghị định 126/2014/NĐ-CP quy định về một số điều và biện pháp thi hành luật hôn nhân-gia đình 
  • Luật tố tụng Dân sự 2015
  • Luật Trẻ em
  • Luật Bình đẳng giới 

Căn cứ yêu cầu ly hôn 

bao luc gia dinh là mot trong nhung nguyen nhan dan den ly hon
bạo lực gia đình một trong những nguyên nhân chính dẫn đến ly hôn

Khi ly hôn đơn phương thì bên vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn phải cung cấp các căn cứ để Tòa án giải quyết.

Quan hệ hôn nhân của vợ chồng rơi vào tình trạng trầm trọng, việc sống chung không thể kéo dài, mục đích hôn nhân không đạt được gồm:

Theo Điều 1 Khoản 2 của Luật Phòng chống BLGĐ năm 2007:

  • Tra tấn, đánh đập, đối xử tệ bạc hoặc các hành vi cố ý xâm phạm sức khỏe và tính mạng khác.
  • Xúc phạm hoặc có hành vi cố ý khác làm tổn hại đến danh dự và nhân phẩm.
  • Cô lập, loại trừ hoặc áp lực tâm lý dai dẳng gây hậu quả nghiêm trọng.
  • Ngăn cản việc thực hiện quyền, nghĩa vụ trong quan hệ gia đình giữa ông, bà, cha, mẹ với con; giữa vợ với chồng; giữa anh, chị, em ruột; cưỡng bức giao hợp.
  • Cưỡng ép tảo hôn; cưỡng ép kết hôn, ly hôn hoặc cản trở hôn nhân đồng thuận và tiến bộ; tham ô, hủy hoại, hủy hoại hoặc cố ý làm hỏng tài sản riêng của thành viên khác trong gia đình hoặc tài sản chung 
  • Buộc các thành viên trong gia đình phải làm việc quá sức và đóng góp tài chính vượt quá khả năng của họ; kiểm soát thu nhập của các thành viên để tạo ra sự phụ thuộc về kinh tế .

Các hành vi nêu trên là căn cứ khi xảy ra nhiều lần, trong một khoảng thời gian dài. Mặc dù được bà con thân thích hoặc cơ quan, tổ chức khuyên bảo, nhắc nhở, hoà giải nhiều lần. Khi tính đến ly hôn, đương sự cần phải cân nhắc về mọi hậu quả của việc ly hôn, đặc biệt là khi các bên vợ, chồng đã có con và tài sản chung. Quyền nuôi con sau ly hôn, nghĩa vụ cấp dưỡng và chia tài sản chung trong ly hôn đơn phương.

Trình tự, thủ tục ly hôn đơn phương:

Hồ sơ ly hôn:

  • Giấy chứng nhận kết hôn (bản gốc hoặc bản sao đã công chứng) hoặc bản sao trích lục đăng ký kết hôn tại UBND cấp xã, phường, thị trấn nơi ĐKKH đối với trường hợp không tìm thấy giấy chứng nhận đăng ký kết hôn bản chính.
  • CMND/ CCCD/hộ chiếu của 2 vợ chồng bản sao chứng thực.
  • Sổ hộ khẩu gia đình (bản sao chứng thực) hoặc sổ đăng ký tạm trú, trường hợp vợ chồng không ở chung sổ hộ khẩu thì người yêu cầu ly hôn phải cung cấp thông tin cư trú của người còn lại.
  • Giấy khai sinh các con 
  • Các giấy tờ khác về tài sản 
  • Trong mẫu đơn ly hôn đơn phương cần đảm bảo những nội dung sau
mau-ho-so-don-xin-ly-hon-don-phuong
Mẫu hồ sơ đơn xin ly hôn đơn phương

Trình tự thực hiện đơn phương ly hôn:

  • Bước 1: Nộp đơn ly hôn và các giấy tờ liên quan đến Tòa án có thẩm quyền.

Xin lưu ý rằng đối với trường hợp ly hôn, các bên có thể ủy quyền cho người khác nộp hồ sơ, nhưng không được ủy quyền cho người khác thay mặt mình tham gia tố tụng. Cha, mẹ, những người thân thích khác có yêu cầu Tòa án giải quyết việc ly hôn thì đại diện cho họ.

  • Bước 2: Tòa án xét đơn Trong thời hạn 3 ngày làm việc, kể từ ngày nhận đơn và tài liệu, chứng cứ kèm theo, Chánh án Tòa án lao động kết thúc vụ án.

Thẩm phán yêu cầu người khởi kiện sửa đổi, bổ sung (nếu cần) trong vòng 5 ngày kể từ ngày nhận được yêu cầu.

Sau khi nhận được đơn khởi kiện và các tài liệu, chứng cứ kèm theo, nếu cho rằng vụ án thuộc thẩm quyền của Tòa án này thì sẽ thông báo ngay cho người khởi kiện và người này sẽ đến Tòa án này để làm thủ tục trả tiền. Tiền tạm ứng trong trường hợp họ phải nộp tiền tạm ứng án phí.

  • Bước 3: Tạm ứng án phí

Trong thời gian 7 ngày, kể từ ngày nhận được giấy thông báo của Tòa án về việc nộp tiền tạm ứng án phí, người khởi kiện phải nộp tiền tạm ứng án phí và nộp biên lai thu tiền tạm ứng án phí cho Tòa án, trừ trường được được miễn hoặc không phải nộp tiền tạm ứng án phí.

Thời gian giải quyết đơn xin ly hôn đơn phương

Sau khi nhận được đơn yêu cầu, tòa án sẽ phân công một thẩm phán để xem xét đơn yêu cầu trong vòng 3 ngày làm việc. Sau đó, trong thời hạn 5 ngày, kể từ ngày được phân công, Thẩm phán sẽ ra một trong các quyết định sau: Sửa đổi, bổ sung đơn; xử lý hồ sơ; chuyển đơn đến cơ quan có thẩm quyền khác và thông báo cho người nộp đơn hoặc trả lại đơn.

Nếu Tòa án chấp nhận đơn xin ly hôn thì trong thời hạn 04 tháng, Tòa án sẽ chuẩn bị tổ chức phiên tòa, thu thập chứng cứ, xác định nhân thân của các bên, hòa giải. Trong thời hạn này, người khởi kiện ly hôn sẽ nhận được thông báo nộp trước án phí, nộp tiền và nộp lại biên lai cho Tòa án, Tòa án sẽ ra một trong các quyết định sau: công nhận sự thỏa thuận của các bên, đình chỉ giải quyết tạm thời, đình chỉ việc giải quyết. Giải quyết vụ án và đưa vụ án ra xét xử.

Đối với những vụ án ly hôn phức tạp hoặc vì lý do bất khả kháng, trở ngại khách quan … thì thời gian chuẩn bị xét xử có thể được kéo dài, tối đa là 02 tháng. Và kể từ ngày đưa vụ án ra xét xử, trong vòng 01 tháng, Tòa án phải mở phiên tòa. Nếu có lý do chính đáng thì thời hạn sẽ là 02 tháng.

Do đó thời gian xử lý đơn xin ly hôn đơn phương thông thường sẽ kéo dài từ 4- 6 tháng, thời gian này luôn lâu hơn so với thời gian giải quyết ly hôn đồng thuận. Theo đó, tùy từng trường hợp, mà Thẩm phán sẽ ra các quyết định sau đây:

  • Xác nhận sự đồng ý của các bên liên quan.
  • Tạm đình chỉ để giải quyết vụ án dân sự.
  • Đình chỉ giải quyết trong vụ án dân sự.
  • Đưa vụ án ra xét xử.

Trong quá trình hòa giải mà bị đơn vẫn cố tình vắng mặt đến lần thứ hai sau khi được Tòa án triệu tập chính thức thì coi như vụ án không được hòa giải. Theo đó, tòa sẽ ghi nhận việc hòa giải vắng mặt và ra quyết định chuyển vụ án ra xét xử theo thủ tục chung. Trường hợp bị đơn không xin xét xử vắng mặt và xét xử vắng mặt thì Tòa án xét xử vắng mặt bị đơn.

Trường hợp có quyết định của Tòa án thì trong thời hạn 01 tháng, kể từ ngày ra quyết định, Tòa án phải tổ chức phiên tòa, nếu có lý do chính đáng thì 02 tháng.

Ly hôn đơn phương mất bao nhiêu tiền

muc-phi-ly-hon
Mức phí ly hôn

Theo Nghị quyết số 326/2016 / UBTVQH14 về việc thu, giảm, miễn, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí tố tụng nếu không có tranh chấp về tài sản thì mức án phí sơ thẩm là 300.000 đồng

Đối với trường hợp hai bên có sự thuận tình ly hôn không có giá ngạch thì án phí ly hôn đơn phương là 300.000 đồng.

Còn đối với những trường hợp đơn phương ly hôn, chia tài sản tức là ly hôn có giá trị thì án phí ly hôn được tính riêng cho từng mức độ tranh chấp khác nhau thì án phí ly hôn đơn phương có phí như sau:

  • Khi có tranh chấp hai bên tranh chấp tài sản từ 6.000.000 đồng trở xuống thì mức án phí tố tụng là 300.000 đồng.
  • Nếu tranh chấp tài sản vượt từ 6.000.000 đồng đến 400.000.000 đồng thì mức án phí là 5% giá trị tài sản có tranh chấp.
  • Tranh chấp tài sản từ 400.000.000 đồng đến 800.000.000 đồng thì mức án phí bằng 20.000.000 đồng + 4% phần giá trị tài sản tranh chấp vượt quá 400.000.000 đồng.
  • Đối với tranh chấp tài sản từ 800.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng, mức án phí bằng 36.000.000 đồng + 3% phần giá trị tài sản tranh chấp trên 800.000.000 đồng.
  • Đối với tranh chấp tài sản trên 2.000.000 đồng đến 4.000.000 đồng, mức án phí bằng 72.000.000 đồng + 2% giá trị tài sản tranh chấp trên 4.000.000 đồng.
  • Tranh chấp trên 4.000.000 đồng, án phí bằng 112.000.000 đồng + 0,1% giá trị tài sản tranh chấp trên 4.000.000 đồng.

Quyền nuôi con chung sau ly hôn

van-de-ve-con-chung
Vấn đề về con chung sau khi ly hôn thành công
  • Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con, trường hợp không thỏa thuận, Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi dưỡng dựa trên quyền lợi về mọi mặt của con, nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.
  • Sau khi ly hôn, người không trực tiếp nuôi con có quyền và nghĩa vụ thăm con mà không bị ai cản trở. Tuy nhiên, nếu cha, mẹ không trực tiếp nuôi con lạm dụng quyền thăm nom, cản trở, cản trở việc nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con thì người trực tiếp nuôi con có quyền. Yêu cầu tòa án hạn chế quyền thăm nom của người đó.
  • Cha mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con chưa thành niên, con đã thành niên không có khả năng lao động, không có tài sản để cấp dưỡng. Mức hỗ trợ theo thỏa thuận tùy thuộc vào thu nhập và khả năng thực tế của cá nhân. Nhu cầu cơ bản của người có nghĩa vụ bảo dưỡng và người nhận bảo dưỡng, nếu không thỏa thuận được thì yêu cầu Tòa án giải quyết. Bảo dưỡng có thể được thực hiện một cách thường xuyên. Định kỳ hàng tháng, hàng quý, nửa năm, hàng năm hoặc một lần.

Chia tài sản sau ly hôn tài sản

Khi ly hôn, cả hai vợ chồng đều có quyền bàn bạc, thống nhất các vấn đề như phân chia tài sản. Nếu các cặp vợ chồng không thỏa thuận được việc chia tài sản thì phải yêu cầu Tòa án xem xét các chế độ tài sản sau đây:

Tài sản riêng

  • Tài sản của vợ, chồng gồm tài sản riêng có trước khi kết hôn; tài sản được thừa kế, tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân, tài sản mà vợ, chồng xác định được quyền sở hữu riêng theo bản án …
  • Phần tài sản, thu nhập, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng của hai bên sau khi chia tài sản chung là tài sản riêng của vợ chồng, trừ trường hợp vợ chồng có thỏa thuận khác. Tài sản chưa chia còn lại là tài sản hôn nhân.
  • Tài sản riêng của vợ hoặc chồng thuộc sở hữu riêng của người đó. Tài sản riêng và tài sản chung hợp nhất, sáp nhập mà cả vợ và chồng có đơn yêu cầu chia tài sản, trừ trường hợp vợ chồng có thỏa thuận khác thì thanh toán theo phần vốn góp bằng tài sản của họ đối với bất động sản.

Tài sản chung

tai-san-chung
tài sản chung

Tài sản chung là những tài sản được hình thành trong quá trình hôn nhân (trừ trường hợp quy định là tài sản riêng).

  • Việc chia khối tài sản chung theo thỏa thuận dưới hai hình thức đó là vợ chồng tự thỏa thuận hoặc là dưới sự giả quyết của Tòa án . Các yếu tố quyết định đến tỉ lệ xác định tài sản chung của vợ chồng như sau: vợ chồng cùng nhau dduy trì và phát triển; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên trong sản xuất, kinh doanh, nghề nghiệp để các bên có điều kiện tiếp tục làm việc chăm chỉ tạo thu nhập; cả hai bên đều vi phạm quyền và nghĩa vụ của chồng và vợ.
  • Nếu không xác định được tài sản riêng của vợ, chồng trong khối tài sản của gia đình thì vợ, chồng được chia tài sản theo công sức, đóng góp của mình vào việc tạo dựng và duy trì tài sản của gia đình. Cùng nhau phát triển tài sản chung và cuộc sống gia đình. Việc ly thân có thể tự thương lượng hoặc yêu cầu tòa án giải quyết

Đối với tài sản vợ chồng trong toàn bộ tài sản chung của gia đình

  • Nếu tài sản của vợ chồng trong toàn tài sản chung của gia đình không xác định được thì vợ hoặc chồng sẽ được chia một phần trong khối tài sản chung đó. Tùy thuộc vào công sức đóng góp của vợ chồng trong việc tạo lập, duy trì, phát triển khối tài sản chung cũng như vào đời sống của gia đình. Việc phân chia có hai hình thức là tự thỏa thuận và yêu cầu tòa án giải quyết.
  • Đối với trường hợp vợ chồng sống chung với gia đình có tài sản của vợ chồng trong tài sản chung của gia đình thì được xác định được theo phần thì khi ly hôn, dựa vào nguyên tắc phân chia tài sản khi ly hôn thì phần tài sản của vợ chồng sẽ được trích ra từ khối tài sản chung đó.Tòa án phải xác định người thứ ba có liên quan đến quyền và nghĩa vụ về tài sản của vợ, chồng hay không . Việc đưa người thứ ba hưởng quyền lợi khi tham gia tố tụng, nghĩa vụ liên quan.
  • Trường hợp vợ, chồng có quyền, nghĩa vụ về tài sản với người thứ ba mà họ có yêu cầu giải quyết thì Tòa án

Phân biệt ly hôn đơn phương và ly hôn đồng thuận 

Ly hôn đồng thuận

  • Cả hai vợ chồng đều đòi ly hôn
  • Nếu vợ chồng thỏa thuận được với nhau về việc chia tài sản chung hoặc không chia tài sản chung thì tài sản đó được chuyển giao cho ai?
  • Tiếp tục quan tâm, nuôi dạy, chăm sóc và giáo dục con, cấp dưỡng cho con • Việc vợ chồng thỏa thuận về tài sản và con phải bảo đảm quyền hợp pháp của vợ và con.

Ly hôn đơn phương 

  • Nếu ly hôn theo yêu cầu của một trong hai vợ chồng mà hòa giải tại Tòa án không thành thì Tòa án giải quyết.
  • Được phép ly hôn nếu có lý do chính đáng theo quy định của pháp luật Đối với nạn nhân của bạo lực gia đình, Tòa án cho ly hôn nếu vợ hoặc chồng chứng minh được hành vi bạo lực gia đình. Bạo lực gia đình ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống, sức khỏe và tinh thần của người kia.

Những trường hợp không được đơn phương ly hôn

Căn cứ pháp luật theo quy định tại khoản 3 Điều 51, khoản 1 Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 đến những trường hợp không được đơn phương ly hôn như sau:

“Điều 51. Quyền yêu cầu giải quyết ly hôn

Trường hợp vợ đang có thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi thì người chồng không được quyền yêu cầu ly hôn

Điều 56. Ly hôn theo yêu cầu của một bên

Khi vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà hòa giải tại Tòa án không thành thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.”

Do đó, Tòa án không giải quyết ly hôn theo yêu cầu của người chồng trong những trường hợp như sau:

  • Người vợ đang có thai
  • Người vợ đang trong thời gian sinh con
  • Người vợ đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi

Mặt khác, pháp luật quy định việc một bên yêu cầu ly hôn nhưng không có bằng chứng, chứng cứ để làm căn cứ ly hôn ví dụ: ảnh chụp lại bằng chứng các di chứng của bạo lực gia đình, bằng chứng người chồng ngoại tình hoặc đối phương nghiện ma túy… thì không đảm bảo điều kiện để được đơn phương ly hôn và Tòa án không chấp nhận yêu cầu giải quyết ly hôn.

Sở dĩ pháp luật quy định như vậy vì những lý do sau:

  • Thứ nhất, người vợ trong những giai đoạn như: đang có thai, đang trong thời gian sinh con, đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi thì thường sẽ có tâm lý nhạy cảm, bất ổn…và họ không có đủ sức khỏe, thời gian cũng như tinh thần thực hiện các trình tự thủ tục ly hôn tại vì mang thai và nuôi con là một quá trình khá vất vả và tốn nhiều sức lực. 

Mặt khác việc thực hiện các trình tự thủ tục ly hôn, vợ chồng phải lên Tòa nhiều lần để giải quyết vấn đề ly hôn.

  • Thứ hai, người vợ trong những giai đoạn như: đang có thai, đang trong thời gian sinh con, đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi thì thường có tâm lý nhạy cảm, bất ổn, thể trạng yếu, nên họ cần lúc này là sự quan tâm, chăm sóc, của người chồng. 
  • Thứ ba, mục đích khi đưa ra điều luật về hạn chế quyền yêu cầu ly hôn của người chồng nhằm bảo vệ quyền lợi của người phụ nữ cũng như quyền lợi của trẻ nhỏ là được chăm sóc, cấp dưỡng
  • Thứ tư, theo Khoản 1 Điều 56 khi một trong hai bên không thể chứng minh, không có căn cứ về hành vi bạo lực gia đình của vợ hoặc chồng, làm cho hôn nhân rơi vào tình trạng nghiêm trọng không thể đạt được mục đích của hôn nhân thì không được giải quyết đơn phương ly hôn. 

Trong bài viết này, PowPACPlus  đã cung cấp thêm kiến thức về ly hôn đơn phương, thủ tục, trình tự, phí ly hôn… hy vọng bài viết trên sẽ giúp ích cho những ai có nhu cầu về ly hôn.

Similar Posts

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *